అర్జున్ సమాచారం:
ఉదయం:
కార్తీక మాసం భారతీయ సంస్కృతిలో అత్యంత పవిత్రమైన, ఆధ్యాత్మిక శక్తితో నిండిన మాసంగా పరిగణించబడుతుంది. చాతుర్మాసంలో చివరి మాసం కావడంతో, శాస్త్రాలు దీనిని అన్ని మాసాలలోకెల్లా శ్రేష్ఠమైనదిగా వర్ణించాయి. “మాసానాం కార్తికః శ్రేష్ఠః” అనే వాక్యం కార్తీక మాసం యొక్క విశిష్టతను తెలియజేస్తుంది. నాలుగు నెలల యోగనిద్ర అనంతరం శ్రీమహావిష్ణువు మేల్కొని, తిరిగి సృష్టి నిర్వహణ బాధ్యతలను స్వీకరించే పవిత్ర కాలం ఇదే. అందువల్ల ఈ మాసంలో ఆచరించే ప్రతి ధార్మిక కార్యం విశేష ఫలితాలను అందిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
విష్ణు–లక్ష్మీ దేవతల అనంతమైన అనుగ్రహం: ఈ పవిత్ర మాసాన్ని ‘దామోదర మాసం’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ సమయంలో శ్రీమహావిష్ణువును, మహాలక్ష్మీ దేవిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించడం వల్ల జీవితంలో సుఖసంతోషాలు, ఐశ్వర్యం, సంపద, ధాన్యసమృద్ధి కలుగుతాయని విశ్వసిస్తారు.
తులసీ పూజ వల్ల అలౌకికమైన ఫలితం:
కార్తీక మాసానికి తులసీదేవికి ఎంతో గాఢమైన సంబంధం ఉంది. ఈ మాసమంతా తులసి మొక్క సమీపంలో దీపం వెలిగించడం, తులసీ వివాహాన్ని నిర్వహించడం వల్ల ఇంట్లో అపారమైన శుభం కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం.
పాప విముక్తి, ఆత్మశుద్ధి: పద్మ పురాణం, స్కాంద పురాణం వంటి పురాణాల ప్రకారం, కార్తీక మాసం మానవ జీవితంలోని నాలుగు పురుషార్థాలైన ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షాలను సాధించడానికి అనుకూలమైన పవిత్ర కాలం. ఈ మాసంలో తెల్లవారుజామున పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించడం వల్ల మనస్సు, ఆత్మ శుద్ధి చెంది ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి కలుగుతుందని విశ్వసిస్తారు.
పండుగల మహాసంగమం: కర్వా చౌత్‌లో ప్రతిబింబించే అచంచలమైన ప్రేమ, దీపావళి వెలుగుల వైభవం, గోవర్ధన పూజలోని భక్తిశ్రద్ధలు, భాయీ దూజ్‌లోని ఆప్యాయత, ఛఠ్ పూజలోని దృఢమైన సంకల్పం వంటి అనేక విశిష్ట పండుగలు ఈ మాసాన్ని ఆనందాలతో నింపుతాయి.
దేవదీపావళి దివ్య వైభవం:
కార్తీక పౌర్ణమి రోజున దేవతలు ఆనందంతో దీపాలు వెలిగించి ఉత్సవం జరుపుకున్నారని పురాణగాథలు వివరిస్తాయి. అందుకే ఈ రోజున గంగానదిలో పవిత్ర స్నానం ఆచరించడం, దీపదానం చేయడం అత్యంత విశిష్టమైన ధార్మిక ఆచారాలుగా పరిగణించబడతాయి.
కార్తీక మాసంలోని ప్రధాన పౌరాణిక గాథ — తారకాసుర వధ, త్రిపుర పౌర్ణమి
కార్తీక మాసానికి సంబంధించిన అనేక పౌరాణిక గాథలు ఉన్నాయి. ధన్వంతరి జయంతి కథ, యముడు–యమునల కథ, గోవర్ధన పూజ కథ వంటి ఎన్నో కథలు ఈ మాసం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తాయి. వీటిలో త్రిపురాసుర సంహార గాథకు, కార్తీక పౌర్ణమి వైభవానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.
తారకాసుర వధ, త్రిపురాసురుల కథ:
పురాణ కథనం ప్రకారం, తారకాసురుడు అనే శక్తివంతమైన రాక్షసుడు కఠోర తపస్సు చేసి బ్రహ్మదేవుని నుంచి ఒక వరాన్ని పొందాడు. ఆ వరం ప్రకారం, పరమశివుని కుమారుని చేతిలో మాత్రమే తనకు మరణం సంభవించాలి. ఈ వరాన్ని పొందిన తరువాత తారకాసురుడు మూడు లోకాలలోనూ అకృత్యాలకు పాల్పడుతూ, దేవతలను స్వర్గం నుంచి తరిమివేసి తీవ్రంగా హింసించడం ప్రారంభించాడు.
తారకాసురునికి తారకాక్షుడు, కమలాక్షుడు, విద్యున్మాలి అనే ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. వీరు బ్రహ్మదేవుని కోసం తపస్సు చేసి మూడు అజేయమైన నగరాలను నిర్మించుకునే వరాన్ని పొందారు. ఈ మూడు నగరాలను ‘త్రిపురాలు’ అని పిలుస్తారు. అవి బంగారం, వెండి, ఇనుములతో నిర్మించబడి, అంతరిక్షంలో సంచరించే శక్తిని కలిగి ఉండేవి.
ఆ వరం ప్రకారం, వెయ్యి సంవత్సరాలకు ఒకసారి మాత్రమే ఆ మూడు నగరాలు ఒకే సరళరేఖలోకి వచ్చేవి. అప్పుడు మాత్రమే వాటిని ఒకే బాణంతో నాశనం చేయడం సాధ్యమయ్యేది.
రాక్షసుల అకృత్యాలతో తీవ్రంగా బాధపడిన దేవతలందరూ పరమశివుని శరణు వేడుకున్నారు. దేవతలను రక్షిస్తానని శివుడు వారికి అభయమిచ్చాడు.
కార్తీక పౌర్ణమి రోజున ఆ మూడు నగరాలు ఒకే సరళరేఖలోకి వచ్చినప్పుడు, పరమశివుడు తన దివ్య ధనుస్సును ధరించి, ఒకే బాణంతో ఆ మూడు నగరాలను భస్మం చేశాడు.
========================
